Przesłanki dla nowej ewangelizacji w Konstytucji dogmatycznej o Kościele LUMEN GENTIUM.

Studium analityczno-krytyczne z uwzględnieniem znaków czasu.

Praca napisana z Teologii Fundamentalnej na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie pod kierunkiem ks. bp dr hab. Tadeusza Pikusa.


Aktualnie w przygotowaniu

Z uwagi na problemy techniczne nie udało mi się tu przenieść wszystkich przypisów, jak również nie zostały umieszczone słowa greckie i hebrajskie w ich oryginalnym zapisie.


linia

SPIS TREŚCI:

ROZDZIAŁ PIERWSZY - Geneza i znaczenie pojęcia ewangelizacja.

Zjawisko ewangelizacji w kulturze helleńskiej.

Pismo Święte o ewangelizacji.

Stary Testament.

Nowy Testament.

Pierwsze wieki chrześciajaństwa ewangelizującego.

Współczesne rozumienie terminu ewangelizacja.

ROZDZIAŁ DRUGI - Sens i zadania nowej ewangelizacji.

Potrzeba nowej ewangelizacji.

Życie religijne współczesnych społeczeństw wezwaniem dla nowej ewangelizacji.

Kryzys wiary - sekularyzacja.

Działalność sekt i nowych ruchów religijnych.

Nowe ruchy religijne w Kościele katolickim.

Elementy strukturalne nowej ewangelizacji.

Nowa Pięćdziesiątnica.

Nowy zapał ewangelizacyjny.

Nowe metody i ekspresja wyrazu w ewangelizacji.

ROZDZIAŁ TRZECI - Sobór Watykański II a nowa ewangelizacja.

Sobór Watykański II przesłaniem dla nowej ewangelizacji.

Rola i znaczenie LUMEN GENTIUM w dziele nowej ewangelizacji.

Koścół powszechnym sakramentem zbawienia i zjednoczenia z Bogiem.

Pojęcie misyjności Kościoła w LUMEN GENTIUM.

Misja Kościoła - ad extra.

Misja Kościoła - ad intra.

Przesłanki dla nowej ewangelizacji w LUMEN GENTIUM.

Otwarcie się na Ducha Świętego.

Duchowni i świeccy podmiotem i przedmiotem nowej ewangelizacji.

Lud chrześcijański adresatem nowej ewangelizacji.

Duch Święty inicjatorem i głównym sprawcą nowej ewangelizacji.

Podstawowe założenia nowej ewangelizacji.

Budzenie i formowanie nowych powołań kapłańskich.

Tworzenie nowych form współpracy świeckich z duchownymi.

Czynniki warunkujące powodzenie nowej ewangelizacji.

Miłość do Eucharystii.

Nabożeństwo do Matki Bożej.

Serdeczna więź z Papieżem.

ZAKOŃCZENIE.

BIBLIOGRAFIA i wykaz skrótów. linia


Wstęp

Problem przekazywania sobie dobrych i nowych wiadomości jest tak stary, jak stara jest komunikacja międzyludzka. Od najdawniejszych czasów ludzie doznawali radości na skutek oznajmionej im dobrej i pomyślnej wiadomości. Tak było we wszystkich minionych, jak też obecnych kulturach i cywilizacjach. W chrześcijaństwie dobrą wiadomość o tym, co Bóg przez swojego Syna uczynił człowiekowi, każdemu z osobna, nazwano Ewangelią, a obecnie głoszenie Ewangelii, czyli dobrej i wciąż nowej wiadomości o Jezusie Chrystusie nazywa się ewangelizacją. Papież Paweł VI w swojej adhortacji Evangelii nuntiandi zadanie jakim jest ewangelizacja, wiąże z celem istnienia Kościoła. Pisze wprost, że "Kościół jest dla ewangelizacji" .

Termin ewangelizacja pojawił się w XIX wieku, a oznaczano nim działalność protestanckich kaznodziejów wędrownych, a także samą czynność popularyzowania tekstów Biblii celem pozyskania nowych wyznawców dla swego Kościoła. W polskim języku religijnym, słowo ewangelizacja pojawiło się stosunkowo niedawno, ale mimo to jego znaczenie uległo pewnym zmianom. Pod wpływem niektórych "chrześcijańskich" sekt bywa często rozumiane jako: propagowanie Ewangelii; rozszerzanie znajomości Ewangelii; skłanianie do jej przyjęcia. Ewangelizacja kojarzona jest też z zachęcaniem do przyjęcia jakiegoś światopoglądu, lub udowodnieniem prawdziwości Chrystusowego orędzia. Słowo ewangelizacja odbierane jest obecnie przez pewne osoby, w tym i przez niektórych wierzących, jako synonim werbunku, nietolerancji i natarczywości , lub też jako pewna specyficzna kościelna propaganda, która rozpowszechnia doktrynę i reguły moralne. Miałoby to powodować narzucanie kultury chrześcijańskiej, jako wyżej stojącej od innych. Rodzi się zatem pytanie: skąd może wynikać takie jej rozumienie i jakie zagrożenia są z tym związane?

Na płaszczyźnie językowej termin ewangelizacja - szczególnie w języku niemieckim (evangelisierung) - wydaje się insynuować totalitarne dążenia. Tak na przykład słowo propagandowe narodowych socjalistów: "Arisierung", które szczególnie w Europie wywołuje urazowe wspomnienia, zawierało totalną eliminację wszystkich, którzy nie byli Aryjczykami. Pod wpływem tego termin ewangelizacja może wywoływać takie rozumienie tego pojęcia, jakoby miałoby chodzić o niebezpieczną i totalitarną próbę "uchrześcijannienia" wszystkich ludzi wraz z ich warunkami życiowymi i to w tym sensie, że ze względu na totalitarność tegoż pojęcia wszyscy ludzie w Europie zostaną przymuszeni do Ewangelii i to pod godłem Kościoła katolickiego. Chodziłoby tu nie tylko o wpływanie Kościoła na całe życie społeczne przez misje, ale również o władzę kościelną nad całą mentalnością człowieka. Takiemu rozumowaniu pomagają funkcjonujące w mentalności społecznej mity "Świętej Inkwizycji" i "Ciemnogrodu". Ludzie wierzący i eksponujący swoją wiarę na zewnątrz, są oskarżani o brak tolerancji i fanatyzm religijny. W naszych polskich warunkach istnieją również złe skojarzenia związane z totalitarnością germanizacji i sowietyzacji, jakiej byli poddawani Polacy w swojej dramatycznej historii. W świetle germanizacji, rusyfikacji czy też sowietyzacji ewangelizacja może być odebrana przez Polaków jako kolejny przejaw agresji na wolność osobistą człowieka, ale tym razem ze strony Kościoła katolickiego, który jakoby w ramach nowego totalitaryzmu miałby się "wtrącać w życie codzienne wszystkich ludzi" . Częste pytania ludzi: "Dlaczego Kościół miesza się do polityki?" - mogą to tylko potwierdzać.

Widzimy zatem wielkie zamieszanie, które panuje wokół problemu ewangelizacji, a jeszcze bardziej sprawa się komplikuje w odniesieniu do nowej ewangelizacji. Na ten stan wpływa wiele czynników. Jednym z nich jest stosunkowo krótki czas istnienia terminu nowa ewangelizacja. Inny czynnik utrudniający rozpoznanie tego problemu, to dość duża różnorodność opinii teologicznych na ten temat. Obecnie jest to najważniejszy temat w nauczaniu Kościoła, dlatego też wielu teologów podejmuje się próby zdefiniowania zjawiska, jakim jest dzieło nowej ewangelizacji. Autorem tego pojęcia jest papież Jan Paweł II. Na jego nauczaniu w głównej mierze ta praca została oparta. To umożliwiło zaczerpnięcie ze źródeł, którymi było nauczanie papieża Jana Pawła II. Nauczanie to jest kontynuacją nauczania Soboru Watykańskiego II. W związku z tym podjęliśmy się dość trudnego zadania odszukania przesłanek i podstaw dla nowej ewangelizacji w dokumencie tegoż Soboru, jakim jest Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium. Dokument ten jest wyrazem somoświadomości Kościoła, który na nowo odkrył cel swego istnienia i określił swoją rolę jaką pełni w świecie, dla którego jedynym Zbawcą (ratunkiem) jest Jezus Chrystus.

Celem tej pracy było ukazanie zjawiska nowego w swej formie, lecz nie w treści, gdyż Chrystus - Zbawiciel, którego się głosi, jest wciąż ten sam (por. Hbr 13,8). Jednak przedstawienie nowej ewangelizacji, domagało się wypracowania pewnej jej definicji, czyli określenia konkretnej treści, która kryje się pod tak już wieloznacznym terminem jakim jest samo pojęcie ewangelizacji. Najpierw dokonaliśmy rozpoznania tego jakby pierwotnego terminu, aby móc lepiej odkryć jego pochodny, który zwie się nową ewangelizacją. Po takim rozpoznaniu terenu badań, rozpoczęliśmy poszukiwanie przesłanek dla nowej ewangelizacji w Konstytucji o Kościele Lumen gentium. Praca ta jest odpowiedzią na trzy zasadnicze pytania:

1. Czym jest ewangelizacja?

2. Na czym polega specyfika nowej ewangelizacji?

3. Jakie są przesłanki dla nowej ewangelizacji w Lumen gentium?

Odpowiedź na pierwsze pytanie pozwala zadać drugie, a odpowiedź na trzecie pytanie staje się możliwa po odpowiedzi na pierwsze i drugie. Takie jest też uzasadnienie kolejności rozdziałów w tej pracy. Praca składa się z trzech części, z których każda odpowiada na kolejno postawione wyżej pytania. Pierwszy rozdział poświęcony jest problemowi rozwoju rozumienia pojęcia ewangelizacja. Zostało w nim odkryte etymologiczne znaczenie tego pojęcia. Przy pomocy metody analityczno-historycznej obserwowaliśmy owe przejście pojęcia ewangelizacja ze słownika świeckiego do pojęć religijnych w społeczności hellenistycznej, a później w narodzie izraelskim. Studium biblijne Starego i Nowego Testamentu odkryło całe bogactwo treści. Mieści ona w sobie nie tylko samą zapowiedź wielkich dzieł Boga (cecha charakterystyczna dla Starego Testamentu), lecz i ich spełnienie (dokonujące się w Jezusie Chrystusie). Ponadto zawiera doświadczanie radości i mocy płynącej z uczestniczenia w Ewangelii. Podjęliśmy się analizy metod ewangelizacyjnych Jezusa Chrystusa i Jego uczniów. W następnej części pierwszego rozdziału próbowaliśmy poznać, w jaki sposób ewangelizowały pierwsze wspólnoty chrześcijańskie i jak się na ten temat wypowiadali ojcowie apostolscy. Na zakończenie pierwszego rozdziału została opracowana geneza pojęcia ewangelizacja i zaprezentowany rozwój tego terminu w teologii katolickiej.

W drugim rozdziale podjęta została próba odpowiedzi na pytanie: Dlaczego potrzebna jest nowa ewangelizacja? Początek tego rozdziału poświęcony jest pojęciu nowej ewangelizacji. Następnie podano wielość przyczyn, pod wpływem których trzeba było ją niezwłocznie podjąć. Dalsza część drugiego rozdziału ukazuje ewangelizację, której podjęły się wspólnoty poza Kościołem katolickim, a od których katolicy mogą uczyć się gorliwości i metod, które stosują. Na koniec tego rozdziału ukazano katolicką odpowiedź na wezwanie do nowej ewangelizacji. Pokazano też teologiczne rozumienie owej nowości, którą niesie ze sobą nowa ewangelizacja. Ten drugi rozdział w swojej większej części został poświęcony szczegółowej analizie procesu sekularyzacji i działalności oraz rozwojowi różnych sekt i grup religijnych, który dokonał się po Soborze Watykańskim II. Ta analiza wydała się konieczną, aby móc uchwycić ogrom zadań jakie stoją przed nową ewangelizacją. Sens jej jawi się nie tylko jako obrona przed współczesnymi zagrożeniami, lecz również jako budowanie "cywilizacji miłości" wspólnie ze wszystkimi braćmi w Chrystusie. W tym rozdziale w próbowaliśmy próba pokazać walkę ewangelizacyjną, jaka toczy się w sercach ludzkich oraz zwrócić uwagę na grożące niebezpieczeństwo płynące z tzw. zorganizowanych "centrów antyewangelizacji", które zaatakowały nie tylko Kościół katolicki, ale całe chrześcijaństwo i wszelką ustaloną moralność. To powszechne zagrożenie mogłoby być podstawą dla "ekumenicznej nowej ewangelizacji" , która jednoczyłaby pod sztandarem Jezusa Chrystusa wszystkich Braci w wierze.

Trzeci rozdział jest odpowiedzią na pytanie ukryte w temacie tej pracy, a które brzmi: "Jakie są przesłanki dla nowej ewangelizacji w Konstytucji dogmatycznej o Kościele Lumen gentium?" Ostatni rozdział podzielony został na cztery części. Pierwsza część tego rozdziału jest poświęcona samemu wydarzeniu jakim był Sobór Watykański II, a który sam w swej istocie był już nową ewangelizacją. Druga część dotyczy podstawowego dokumentu soborowego jakim jest Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium. W tej części rozważono eklezjologiczną "ustawę zasadniczą", w jej aspekcie misyjnym, gdzie dzieło misyjne Kościoła zostało naznaczone rzeczywistością sakramentalną, która ma wymiar widzialny (znak) i niewidzialny (rzeczywistość, na którą ten znak wskazuje). Trzecia część tego rozdziału jest jakby sercem całej pracy i jest w niej podjęta próba określenia i nazwania przesłanek dla nowej ewangelizacji w Lumen gentium. Czwarta część poświęcona została czynnikom, które mają gwarantować powodzenie dzieła nowej ewangelizacji, a są tu tzw. rękojmie takie jak: miłość do Eucharystii, nabożeństwo do Matki Bożej i serdeczna wieź z Następcą świętego Piotra. Teologia "nowej ewangelizacji" przedstawiona w tej pracy jest próbą dokonania syntezy nauki Soboru Watykańskiego II i nauczanie papieskiego, które jest rozwinięciem myśli soborowej.

Na zakończenie pragnę podziękować księdzu bp dr hab. Tadeuszowi Pikusowi za poprowadzenie tej pracy, za wszystkie cenne uwagi, które pozwoliły na odpowiednie jej ukształtowanie. Dziękuję też księdzu dr hab. Krzysztofowi Pawlinie, którego wykłady pozwoliły mi lepiej odkryć treść pojęcia, jakim jest nowa ewangelizacja. Również w tym miejscu składam podziękowanie panu profesorowi Stefanowi Swieżawskiemu za 2 lata prywatnych wykładów, których tematem było studium nad Konstytucją soborową Lumen gentium.

linia

Wybierz interesujący Cię zakres informacji:

Rozdział Pierwszy.

Rozdział Drugi.

Rozdział Trzeci.

Zakończenie.

linia

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ