1. RODOWÓD ŚWIADKÓW JEHOWY

1844 - Baptysta W.Miller (1782-1849) ogłasza na ten rok powrót Jezusa. Później jego "uczennica" E.H.White (ur.1827), założycielka (prorokini) Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego naucza na podst. swych wizji, że zna "dzień i godzinę" ponownego przyjścia Chrystusa ("Doświadczenia i widzenia" E.H.White s.11, ed. pol. 1935). Uczy też, że za jej życia (+1915) nastąpi zmartwychwstanie umarłych i że będzie zabrana wraz z nimi do nieba: "Gdy 144.000 poznało swych przyjaciół, których im śmierć zabrała, zawołali: 'Alleluja' i w tym momencie byliśmy przemienieni i podjęci wraz z nimi w powietrze na spotkanie Pana" (s.12). Mówi też o kwestii "kilku miesięcy" (s.52). Inni adwentyści (wiele sekt) głoszą, że Chrystus powróci w 1873 lub 1874r. (Barbour, Paton, Wendel) "Wykwalifikowani..." rozdz. 'Nowożytna historia Świadków Jehowy' s.44; por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.132, 62.

1852 - Rodzi się w USA w rodzinie prezbiteriańskiej C.T.Russell (rodowód szkocko-irlandzki). Pracuje jako subiekt w sklepie ojca, który handluje odzieżą męską. Mając 11 lat staje się jego wspólnikiem. Zmienia wyznania religijne. Staje się kongregacjonalistą, działaczem YMCA, niewierzącym (interesował się też religiami Wschodu) i od 1868 sympatykiem adwentystów z "Ruchu Okrzyku Północy" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.42-3, 122; "Dokonana Tajemnica" s.60; por. "Wykwalifikowani..." rozdz. 'Nowożytna historia Świadków Jehowy' s.45).

1870 - Zaczyna wraz z pięcioma osobami samodzielnie interpretować Biblię ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.44). "Prywatnie przyznawał, że wierzył, iż go Bóg powołał od urodzenia" ("Dokonana Tajemnica" s.59). Uczono też o nim: "Bóg powołał Jezusa (Dawida), umiłowanego (...) i Pastora Russella jako wiernego i mądrego pasterza, któryby brał ze spichlerza Biblijnego prawdy nowe i stare i nimi karmił owce" (j/w. s.624). "Brat Russell świetnie sobie radził zarówno w sprawach duchowych, jak i handlowych..." ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.575).

1874 - Doznaje zawodu. Oczekiwany (w październiku) przez niego Chrystus nie przyszedł widzialnie na ziemię ("Dokonana Tajemnica" s.61; patrz też 1875, 1876, 1928, 1931, 1943).

1875 - Dowiaduje się i naucza, że Jezus ma przyjść niewidzialnie ("Walka Armagieddonu" s.757; "Co kaznodzieja Russell odpowiadał..." s.392-3; "Dokonana Tajemnica" s.82; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.132; por. ang. Strażnica [Zion's Watch Tower] 1883 s.512-5, gdzie piszą, że to poznanie nastąpiło w 1874r. - po zawodzie października; "Pojednanie" s.254 podaje, że "około roku 1874, lub na początku roku 1875"). Nie zna jednak daty Jego powrotu (patrz 1876). Bierze tę naukę od tych, których nazwie później "Babilonem" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.46-przypis).

1876 - Poznaje N.Barboura ("Adwentyści Powtórnego Przyjścia" [Second Adventists]) i dowiaduje się, że Jezus przyszedł niewidzialnie na ziemię 2 lata wcześniej tzn. w 1874r. ("Dokonana Tajemnica" s.61; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.46-7, 133). Nadal jednak uważa (jeszcze przez parę lat - może do 1881r.), że gdy Chrystus w późniejszej fazie będzie wykonywał sąd nad ludzkością, to będzie widzialny i będzie się później ukazywał ludziom na ziemi ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.132-3). Wyd. z Barbourem pismo "Zwiastun Poranka" (do V 1879). Później definitywnie rozstają się (Strażnica Nr 1, 1994 s.20-1; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.47-8, 619). Ogłasza, że w 1914r. zakończą się 'czasy pogan' i "Żydzi mają być przywróceni do dawnego stanu, królestwa pogańskie mają być rozbite w kawałki 'jak naczynia garncarskie', a królestwa tego świata staną się królestwami naszego Pana i jego Chrystusa i zostanie wprowadzony wiek sądu" ("Wykwalifikowani..." rozdz. 'Nowożytna historia Świadków Jehowy' s.47; por. Strażnice: Nr 20, 1990 s.19; Rok XCVI [1975] Nr 21 s.16-7; Przebudźcie się! Nr 7, 1995 s.8). Uważa też, że zaczęło się (świta) z 1874r. szczęśliwe "1000-lecie". Tą początkową jego fazę nazwał "Brzaskiem Tysiąclecia" ("Nadszedł Czas" s.41-2, 271). Naucza, że w 1799r. zaczęły się 'czasy ostateczne' ("Przyjdź Królestwo Twoje" s.17). Pogląd ten odrzucono pod koniec lat dwudziestych na korzyść 1874 i później 1914r.

1877 - Wyd. pierwszą ang. broszurę pt. "Cel i sposób powrotu naszego Pana" i wspólnie z Barbourem książkę pt. "Trzy światy i żniwo tego świata", w której nauczają, że Jezus powrócił w 1874r. ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.47).

1878 - Spodziewa się wraz ze swymi sympatykami zabrania do nieba (ang. Strażnica [Zion's Watch Tower] 15 VII 1906; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.632). Później stwierdza, że w tym roku zaczęło się niewidzialne zmartwychwstanie klasy niebiańskiej (j/w. s.632).

1879 - Zaczyna od lipca wyd. miesięcznik (patrz 1892) "Strażnica Syjońska i Zwiastun Obecności Chrystusa" (tylko po angielsku - 6 tys. egz.; patrz też 1909) "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.48. Żeni się z Marią F.Ackley.

1880 - "Przynajmniej od roku 1880 (...) czciciele Jehowy nie obchodzą już Wieczerzy Pańskiej jak nominalne chrześcijaństwo wielokrotnie w ciągu roku, lecz tylko dnia 14 Nisana po zachodzie słońca" (Strażnica Rok XCVII [1976] Nr 3 s.20 por. "Bądź wola Twoja..." rozdz.7 par.17). Patrz "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.242, gdzie mówią o ok.1876r.

1881 - Zakłada w Pittsburgu organizację "Strażnica Syjońska Towarzystwo Traktatowe" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.718; patrz też 1884, 1896, 1909, 1913, 1955). Zakończyć się miało definitywnie powoływanie do klasy niebiańskiej (ang. Strażnica [Zion's Watch Tower] X/XI 1881 s.3; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.632). Spodziewa się znów zabrania do nieba (ang. Strażnice: [The Watch Tower] 15 IX 1915 s.285-6).

1882 - Przyjmuje tytuł i przydomek "Pastor" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.54).

1884 - Rejestruje organizację "Strażnica Syjońska Towarzystwo Traktatowe" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.718; patrz też 1881, 1896, 1909, 1913, 1955).

1886 - Wyd. tzw. I Tom, tzn. "Boski Plan Wieków" (ed. pol. 1907) z cyklu "Wykłady Pisma Świętego" (Tomy II-VI wyd. w latach 1889-1904, tytuły ich patrz "Bibliografia"; por. 1917) "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.53-przypis. Naucza w nim, że piramida Cheopsa potwierdza różne jego wyliczenia i koncepcje (por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.201, 162-ilustracja). Prorokuje też w nim (s.300), że pojawią się w przyszłości przeciwnicy krzyża (patrz 1936). Uczy, że po zmartwychwstaniu dla niektórych, "Karą jego będzie taką, że kiedy powstanie z grobu w czasie restytucji, będzie musiał przeczytać siedem tomów Wykładów Pisma Św., aby cała sprawa wyjaśniła się w jego umyśle" ("Dokonana Tajemnica" s.403) por. 1928.

1891 - Odbywa pierwszą podróż do Europy ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.406). Na okładce Strażnicy umieszcza krzyż, który będzie widnieć na niej aż do 1931r. (j/w. s.200). Organizuje pierwszy walny zjazd (j/w. s.719).

1892 - Zmienia Strażnicę w półmiesięcznik ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.724).

1893 - Sugeruje, że 'wielka burza' może nastąpić za 12 lub 14 lat tzn. w 1905 lub 1907r. (Jehovah's Witnesses in the Divine Purpose s.52).

1894 - Wprowadza funkcję pielgrzyma wygłaszającego odczyty publiczne i zakładającego pierwsze zbory, zwane wtedy klasami biblijnymi ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.222, 719, 206 i 223-przypis, gdzie opisano ewolucję tej funkcji).

1895 - Wprowadza w zborach funkcję starszych (nadzorców), wybieranych przez głosowanie ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.205-6).

1896 - Zmienia nazwę organizacji na "Strażnica Towarzystwo Biblijne i Traktatowe" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.603). Patrz też 1881, 1884, 1909, 1913, 1955.

1897 - Dziedziczy po zm. ojcu 300 tys.$. ("Dokonana Tajemnica" s.65).

1900 - Otwiera pierwsze zagraniczne biuro Strażnicy w Londynie ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.210).

1902 - Otwiera pierwsze na kontynencie europejskim biuro Strażnicy w Niemczech w Barmen ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.210).

1906 - Rozchodzi się (separacja) z żoną (nie mieszkają ze sobą od 1897 - "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.645; Strażnica Rok XCV [1974] Nr 18 s.22-4). Ukaz carski zezwala na działalność pojawiającym się na terenie dzisiejszej Polski uczniom Russella ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.176).

1908 - Reklamuje w Strażnicy (marzec i lipiec) "cudowną pszenicę" (jej pojawienie się "potwierdza" niewidzialną obecność Jezusa na ziemi od 1874r.), którą można nabywać przez kontakt z redakcją (też w 1910 i 1911r.) por. Strażnica Nr 12, 1958 s.22; "Co kaznodzieja Russell odpowiadał..." s.347 (lek na raka i "cudowna pszenica").

1909 - Przenosi siedzibę organizacji do Nowego Jorku (Brooklyn). Nadaje jej nową nazwę tzn. "Stowarzyszenie Kazalnicy Ludowej", rejestrując ją jako "drugą" organizację (w 1939r. zmiana nazwy na "Zarejestrowane Towarzystwo Biblijne i Traktatowe - Strażnica", a w 1956r. na "Zarejestrowane Nowojorskie Towarzystwo Biblijne i Traktatowe - Strażnica") "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.59, 229. Istnieją więc od 1909r. w USA dwie rejestracje ŚJ (w Pensylwani "ogólnoświatowe" i w Nowym Jorku krajowe na USA). Patrz też 1881, 1884, 1896, 1913, 1955. W nazwie czasopisma opuszcza słowo "Syjońska" (j/w. s.724).

1910 - Organizuje objazd "całego" świata ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.407). Bywa też w ówczesnej Polsce (zabór rosyjski). Odwiedza tam grupę ok.20 swych zwolenników ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.177). Wygłasza liczne przemówienia do Żydów w USA ("Dokonana Tajemnica" s.70; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.141). Stwierdza, że bez czytania jego Tomów nikt nie zrozumie Biblii, a one same są uporządkowaną Biblią (ang. Strażnica [The Watch Tower] 15 IX 1910; por. "Co kaznodzieja Russell odpowiadał..." s.207).

1913 - Zakłada w Londynie filię europejską Strażnicy pod nazwą "Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego" (rejestr. 1914) "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.229.

1914 - Oczekuje w październiku "zawalenia się" wszystkich struktur światowych, kościołów, zmartwychwstania umarłych (szczególnie świętych ST) i porwania żywych badaczy do nieba (tego ostatniego spodziewał się najpierw wcześniej, tuż przed 1914r.). Później przenosi to na lata 1915 i 1918 ("Życie wieczne w wolności..." s.229-30; Strażnice: Rok XCVI [1975] Nr 21 s.17; Nr 20, 1990 s.19; Nr 24, 1991 s.11; Przebudźcie się! Nr 7, 1995 s.8; "Nadszedł Czas" s.106; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.61-2, 135-6, 138, 211, 634-5). Swe kazania i proroctwa publikuje (od 1904) też w świeckiej prasie ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.58). Wyświetla w wielu krajach "Fotodramat Stworzenia", który w postaci ruchomych obrazów z podkładem dźwiękowym przedstawiał dzieje ziemi od jej stworzenia do końca 1000-letniego panowania Chrystusa (j/w. s.56-7, 60).

1915 - Oczekuje "końca" (patrz 1914; por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.62, 211, 632-przypis). Zezwala na wyd. w USA Strażnicy po polsku dla polonii ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.176). Po jego śmierci oderwani od Towarzystwa badacze wyd. konkurencyjną (pod tym samym tytułem w latach 1919-25) Strażnicę wobec Strażnicy Rutherforda. W 1925r. po jego groźbach zmieniono jej nazwę na "Straż" (wyd. przez wiele lat po polsku w USA i Francji; w Polsce pt. "Na Straży").

1916 - Umiera "w wagonie kolejowym" ("Wykwalifikowani..." rozdz. 'Nowożytna historia Świadków Jehowy' s.62) jadąc na wykład z serii "Świat się pali" ("Dokonana Tajemnica" s.65; por. "Wspaniały finał..." s.69, gdzie mówią o drodze powrotnej). Obok jego grobu ustawiono miniaturę piramidy Cheopsa, której wymiary "potwierdzały" jego obliczenia ("Przyjdź Królestwo Twoje" s.351-429; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.162-ilustracja; zdjęcie tej miniatury patrz "Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa" Nr 6, 1986 s.17, 19 - wyd. Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego). Na nagrobku umieszczono napis "Anioł Laodycejski" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.64-zdjęcie). Uważano go do 1927r. za "Sługę wiernego i rozumnego" z Mt 24;45 i Anioła Laodycejskiego z Ap 3;14 (j/w. s.626, 143; "Dokonana Tajemnica" Przedmowa s.III i V; "Harfa Boża" s.245-8) oraz do 1931r. za "Mężą z kałamarzem" z Ez 9;11 ("Dokonana Tajemnica" s.473; por. "Narody mają poznać..." s.114). Nazywano go też prorokiem ("Dokonana Tajemnica" s.420), mówiącym w imieniu Jehowy (Strażnica Rok XCIX [1978] Nr 7 s.6), "nader użytecznym narzędziem Jehowy" (Strażnica Rok XCVIII [1977] Nr 8 s.4) oraz "największym badaczem Biblii w nowożytnych czasach" ("Miliony ludzi..." s.15), o którym nawet po śmierci "utrzymujemy, że nadzoruje on, z rozkazu Pańskiego, tę pracę, która ma być jeszcze spełniona" ("Dokonana Tajemnica" s.305). Niektórzy "zaczęli niemal ubóstwiać" go ("Wspaniały finał..." s.35) i zapuszczać identyczne jak on brody, chcąc wyglądać jak on. Objęło to jeszcze w latach dwudziestych Balzereita, przewodniczącego biura w Niemczech i innych ("Działalność świadków Jehowy w Niemczech..." s.15 patrz 1923). Choć większość jego poglądów ŚJ później odrzucili to jednak piszą o nim: "Był wybitnym badaczem Biblii" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.622).

1917 - J.F.Rutherford (1869-1942), syn farmera, były baptysta, adwokat Strażnicy (od 1907) zostaje prezesem organizacji ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.67). Otrzymuje 150.000 głosów, pomimo że np. w 1918r. miał tylko 3868 głosicieli (każdy członek za darowanie Towarzystwu każdych dziesięciu dolarów mógł oddać jeden głos, j/w. s.228-9; por. "Wspaniały finał..." s.64-tabela). Przyjmuje przydomek "Sędzia". Wcześniej pracował jako adwokat, prokurator (4 lata) i sędzia ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.67). Wydala 4 członków z zarządu Strażnicy (j/w. s.67-8). Wyd. "Dokonaną Tajemnicę" tzw. VII pośmiertny Tom Russella (komentarz do Apokalipsy św.Jana i Księgi Ezechiela). Prawdy w nim zawarte zidentyfikuje z łańcuchem z Ap 20;1 ("Dokonana Tajemnica" s.357). Uczy w nim np., że prorok Nahum (Na 2;3-6) zapowiadał pociąg w biegu, pasażerów i konduktora (s.107-8) oraz, że "założenie Królestwa w Palestynie prawdopodobnie nastąpi w roku 1925, w dziesięć lat później, aniżeli obliczaliśmy początkowo" (s.151). O siedzącym na białym koniu (Ap 6;2) podawał, że to "Biskup Rzymski, embryon papieża, osobowy przedstawiciel Szatana" (s.124). Dziś uczą, że to Jezus ("Wspaniały finał..." s.90). Jezusa nazwał Wszechmogącym ("Dokonana Tajemnica" s.16). Pisał, że "Tłumaczenie ksiąg Objawienia i Ezechiela, zawarte w tej książce, są od Boga pokierowane..." (j/w. s.697); por. obecna opinia o tej książce we "Wspaniały finał..." s.159 ("Z czasem okazało się jednak, iż nie jest to zadawalające wyjaśnienie Objawienia"). Zmienia wiele nauk Russella ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.79). Powstają liczne rozłamy i niezależne zbory badaczy (j/w. s.68, 151, 624, 628). Był ponoć dobrym kucharzem i skorym do żartów (Strażnica Nr 15, 1994 s.23). "Szorstko" też ganił innych ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.220).

1918 - Oczekuje "końca" (patrz 1914, 1915) por. "Dokonana Tajemnica" s.152, 214; "Życie wieczne w wolności..." s.229-30; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.211. "14 marca 1918r. amerykański Departament Sprawiedliwości w Waszyngtonie, D.C., ogłosił, że rozpowszechnianie siódmego tomu Wykładów Pisma Świętego ["Dokonana Tajemnica"] jest naruszeniem ustawy o szpiegostwie" ("Bądź wola twoja na ziemi" rozdz.8 par.27). Wraz ze współpracownikami aresztowany pod zarzutem uprawiania szpiegostwa ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.650; "Wspaniały finał..." s.167-8) i "oskarżeni o działalność wywrotową, a władze odrzuciły ich zapewnienia o niewinności" (Strażnica Nr 10, 1998 s.15) por. "Światło" t.I s.198: "Rozkaz uwięzienia podał jako przyczynę przekroczenie ustawy o szpiegostwie i pertraktowanie z nieprzyjacielem". Nie dziwi to, bo później w 1933r. z kongresu w Berlinie wysłano list do Hitlera, w którym pisano: "Kierownictwo Towarzystwa Strażnica w Brooklynie było zawsze przyjaźnie usposobione względem Niemiec" ("Działalność świadków Jehowy w Niemczech..." s.21). ŚJ dziś nauczają, że Rutherford i jego współtowarzysze dopełnili przez to proroctwo Ap 11;3, kiedy to byli poddani ciężkiej próbie przez 1260 dni w okresie od XII 1914 do VI 1918r. (Strażnica Nr 15, 1994 s.31 por. "Wspaniały finał..." s.162, gdzie piszą o X 1914r.), choć sam Rutherford uczył o okresie od 7 XI 1914 do 7 V 1918r. ("Światło" t.I s.198; por. "Bądź wola Twoja..." rozdz.8 par.26). W "Dokonanej Tajemnicy" (s.207) uczył on jednak za Russellem o okresie od 539 do 1799r. (1260 lat), który to okres wypełniło dwóch świadków tzn. S i NT.

1919 - Po zakończeniu I wojny światowej zwolniony za kaucją (10.000$) i objęty amnestią ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.75, 654). Zaczyna wyd. od października (po pol. od 1925r. - "Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.188) dwutygodnik "Złoty Wiek" (od X 1937r. jako "Pociecha" [Consolation; w Polsce jako "Nowy Dzień" od X 1936r. - "Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.198], a od 1946r. jako półmiesięcznik Przebudźcie się! [w Polsce w latach 1946-83 wychodzi nieregularnie; w latach 1984-95 jako miesięcznik; od 1996 jako półmiesięcznik]). Wprowadza wewn. miesięcznik "Biuletyn" [zmiana nazwy: od 1935r. "Instruktor", od 1936r. "Informator", od 1956r. "Służba Królestwa", od 1976r. "Nasza Służba Królestwa"] "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.247. Uczy w nim, jak pozyskiwać ludzi dla Strażnicy. Wprowadza do zborów funkcję kierownika służby mianowanego przez Brooklyn. Zmniejsza przez to autonomiczność zborów ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.212), którą pozostawił po sobie Russell (Strażnica Rok CVIII [1987] Nr 19 s.15; patrz 1932, 1938). Wywoła to później kolejne rozłamy ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.628). Naucza, że Eliaszem z Ml 4;5 są jego zwolennicy nauczający narody od 1919r. (Strażnica Nr 15, 1971 s.8). Wcześniej uczył za Russellem, że to Chrystus oraz poprzednicy i zwolennicy Russella od Iw. do 1874r. ("Nadszedł Czas" s.279-98). Powstaje filia polska Strażnicy w Detroit ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.178). Od 1919 do 1921r. wyd. ona Tomy Russella po polsku. Później zostaje wchłonięta przez Brooklyn, a część jej pracowników tworzy niezależną organizację badaczy (o rozłamach w Polsce patrz "Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.180-92).

1920 - Wyd. najgłośniejszą swą książkę pt. "Miliony ludzi z obecnie żyjących nie umrą!". Zapowiada w niej na 1925r. zmartwychwstanie wszystkich, a przede wszystkim Abrahama i innych mężów ST i koniec śmierci od 1 IV (s.60, 65, 76) por. Strażnice: Rok CV [1984] Nr 16 s.24-5; Nr 21, 1993 s.11-2; Przebudźcie się! Nr 7, 1995 s.9 (patrz też 1925). Pisze dumnie o niej, że "wielu księży będzie się nawet starać aby nie dopuścić do czytania, co w niniejszym dziełku jest napisane" ("Miliony ludzi..." s.6). Podczas podróży do Grecji stwierdza, że "Sokrates i inni filozofowie i mędrcy ukażą się niedługo w Atenach" (Strażnica 15 XII 1920 s.373), a ŚJ mieli być "żywcem" zabrani w 1925r. do nieba ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.78, 163, 632; Strażnica Nr 21, 1991 s.26). W Zürichu (później przeniesione do Berna) otwiera "Centralne Biuro Europejskie Towarzystwa Strażnica" ("Działalność świadków Jehowy w Niemczech..." s.11). Ogłasza pierwszy raz [por. 1922], że Chrystus króluje w niebie od 1914r. (Strażnica Nr 20, 1967 s.9-przypis; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.213), choć wydawana jeszcze w 1925r. "Dokonana Tajemnica" (s.713) mówi, o objęciu władzy i tytułu "Króla" przez Jezusa w 1878r. Strażnica zaczyna sama drukować swoje publikacje, bez usług komercyjnych firm. Pierwszą książką wyd. (1921r.) w ten sposób była "Harfa Boża" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.578-9), w której uczą np., że Iz 60;8 zapowiadał pojawienie się latawców (por. 1923) a Job 38;35 telegrafu (s.17). Zaczyna nauczać, że demony kierowały Mędrcami ze Wschodu i gwiazdą, gdy chcieli oni złożyć hołd Jezusowi (Strażnica Nr 12, 1957 s.12; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.199; patrz też 1928).

1921 - W wydawanej w latach 1921-9 "Harfie Bożej" ogłasza, że stary świat całkiem przeminie w kilku następnych latach (s.345) i że Abraham, Izaak itd. "będą z powrotem przy życiu na ziemi za kilka lat" (s.352). Powstaje przedstawicielstwo Strażnicy w Warszawie ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.180). Zaczyna nauczać, że szatan ma swą organizację na ziemi. Od 1922r. uczy, że i Bóg posługuje się też organizacją na ziemi i w niebie (Strażnica Rok CVI [1985] Nr 18 s.14). Pełne zrozumienie tego podaje w 1925r. ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.720). Naucza, że "ohydą spustoszenia" z Mt 24;15 jest Liga Narodów, a później też ONZ (Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 6 s.8; por. Nr 6, 1990 s.8). Wcześniej uczył za Russellem, że to papiestwo ("Walka Armagieddonu" s.710).

1922 - Zaczyna nadawać audycje w radiowych stacjach komercyjnych ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.80). Ogłasza uroczyście na kongresie, że Chrystus króluje w niebie od 1914r. (Strażnice: Nr 1, 1991 s.12; Nr 9, 1994 s.17), a w 1918r. przyszedł na inspekcję, odrzucając chrześcijaństwo (Strażnica Rok CVIII [1987] Nr 19 s.12; por. "Wspaniały finał..." s.32). Wcześniej uczył za Russellem o królowaniu od 1878r. ("Nadszedł Czas" s.106; "Przyjdź Królestwo Twoje" s.256; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.632) i o inspekcji też od 1878r. (Strażnica Nr 4, 1967 s.8). Organizuje pracę "od domu do domu" (Strażnica Rok CVIII [1987] Nr 19 s.15). Naucza, że w 1919r. rozpoczął się zgodnie z Ap 14;8 upadek Babilonu tzn. chrześcijaństwa ("Światło" t.I s.318 por. "Wspaniały finał..." s.206). Wcześniej uczył za Russellem o upadku od 1878 i 1881r. ("Co kaznodzieja Russell odpowiadał..." s.439; "Nadszedł Czas" s.243). Patrz też 1963.

1923 - Stwierdza, że sądzenie ludzi przez Chrystusa (podział na owce i kozły) z Mt 25;31-46 odbywa się od 1914r. Nazwano tę naukę "jasnym światłem" (Strażnice: Nr 21, 1993 s.12; Nr 10, 1995 s.18; por. "Upewniajcie się..." s.56 i "Prawda was wyswobodzi" s.342, w których uczą o 1918, a nie o 1914r.). Nauka ta będzie obowiązywać aż do 15 X 1995r. (Strażnica Nr 20, 1995 s.19; patrz też 1995). Do 1923r. uczył za Russellem, że podział ten ma być po Armagedonie, w "1000-leciu" (Strażnica Rok CIII [1982] Nr 18 s.17; "Walka Armagieddonu" s.791-2). Ogłasza, że Iz 60;8 prorokował o samolocie ("Ucisk świata" s.23) por. 1920. Wprowadza zakaz posiadania brody ("Działalność świadków Jehowy w Niemczech..." s.15), który obowiązuje do dziś (Strażnica Rok XCVII [1976] Nr 12 s.10) patrz 1916.

1924 - Zakłada dla Strażnicy radiostację WBBR ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.80). Jego zwolennicy oczekują gorączkowo na 1925r. (Strażnica Nr 21, 1991 s.26).

1925 - "Rok 1925 nadszedł i minął, lecz nic się nie zdarzyło" (Strażnica Nr 21, 1991 s.26). Przeżywa gorzki zawód. Zapowiadane "tysiącletnie królowanie Chrystusa Jezusa" na ziemi nie nastało (Strażnica Rok CV [1984] Nr 16 s.24-5; "Miliony ludzi..." s.60; Strażnica Nr 21, 1993 s.11-2; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.78, 163, 259, 632). ŚJ nie zostali "żywcem" zabrani do nieba ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.78, 632; Strażnica Nr 21, 1991 s.26). Odchodzi wielu jego zwolenników ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.633). Kwituje swe proroctwo słowami: "Cóż ośmieszyłem się" (Strażnice: Rok CVI [1985] Nr 14 s.24-przypis; Nr 23, 1993 s.18; por. 1920). W zamian stwierdza, że w 1914r. wybuchła wojna w niebie między Jezusem-Michałem, a szatanem (Strażnice: Rok CVII [1986] Nr 19 s.15; Nr 10, 1995 s.21; Rok XCIII [1972] Nr 15 s.10). Uczy, że w 1914r. nastąpiło narodzenie Królestwa Bożego w niebie (Strażnice: Nr 17, 1989 s.18; Nr 19, 1997 s.22). Zaczyna nauczać, że ponowne wylanie Ducha Św. nastąpiło w 1914, a szczególnie w 1919r. (Strażnica Rok CII [1981] Nr 13 s.26-7 por. Nr 9, 1998 s.14-5; "Wspaniały finał..." s.143). Por. "Światło" t.II s.243, gdzie piszą: "Dowody mocno przemawiają za tem, że wylanie ducha świętego zgodnie z proroctwem miało miejsce w roku 1922". Russell uczył, że nastąpi to po Armagedonie ("Dokonana Tajemnica" s.645). "W roku 1925 rozpoznali oczami duchowego zrozumienia, że nadszedł czas, aby Bóg uczynił sobie imię..." ("Wieczyste zamierzenie..." s.194; por. Strażnica Rok CII [1981] Nr 24 s.16 - "aby Bóg uświetnił swoje imię").

1926 - Stwierdza, że Armagedon nie będzie, jak nauczał za Russellem, "jakąś rewolucją społeczną", lecz wojną Jehowy (Strażnica Nr 10, 1995 s.18; "Walka Armagieddonu" s.676; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.140; por. "Światło" t.I s.134, gdzie piszą, że to poznanie nastąpiło w I 1925r. oraz Strażnica Nr 13, 1968 s.9, gdzie piszą o VII 1925). W "Wyzwoleniu" wyd. w latach 1926-9 naucza, że jeśli ktoś do nazwy wyznania bierze imię Boga, to pochodzi to od szatana (s.38, 205-6, 226) patrz 1931. Przestaje w Biurze Głównym Strażnicy obchodzić Boże Narodzenie ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.199; patrz też 1928). Rezolucję ze swego kongresu nazwali "największą i najważniejszą wiadomością wszystkich czasów" ("Bądź wola Twoja..." rozdz.9 par.43). Jego zwolennicy porzucili "wszystkie zwyczaje babilońskie co do ubioru, nazw świąt, pobożnej miny i innych (...). Długie fraki, czarne krawaty, święte twarze, pochylone jak 'trzcina' głowy - wszystko to znikło" ("Światło" t.I s.215).

1927 - Stwierdza, że w 1918r. zaczęło się niewidzialne zmartwychwstanie klasy niebiańskiej ("Od raju utraconego..." s.192). Wcześniej, uczył za Russellem o 1878r. ("Dokonana Tajemnica" s.72; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.632). Naucza, że 'niewolnikiem wiernym i roztropnym' z Mt 24;45 nie jest sam Russell ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.626), lecz całe grono pomazańców ŚJ (klasa niebiańska tzn. 144 tys.) Strażnica Nr 3, 1995 s.12. Po latach, Strażnica Nr 11, 1961 s.1 i 11 nazwie ich "Kanałem Jehowy do informowania i utrzymania łączności", a nawet "Kanałem umożliwiającym zrozumienie Biblii" (Strażnica Nr 19, 1994 s.8; por. Nr 13, 1995 s.19).

1928 - W pol. broszurze "Piekło" (s.58 lub w innej ed. s.51) stwierdza, że zmartwychwstanie z pewnością "nastąpi przed rozpoczęciem następnego wieku". Przestaje wyd. książki Russella (nakład wyczerpany w 1929r. - "Wieczyste zamierzenie Boże..." s.9). Jeszcze "Wyzwolenie" (ed. 1929r.) zachęca do nabywania wszystkich sześciu tomów Russella i siódmego wyd. przez Rutherforda. Odrzuca naukę o piramidzie Cheopsa ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.201, 162-ilustracja), Boże Narodzenie (j/w. s.199-201), urodziny (Strażnica Nr 10, 1995 s.19) i niedzielę jako dzień Pański ("Rząd" s.73; por. Strażnica Rok CVIII [1987] Nr 19 s.17). Zaczyna nauczać, że "ostatek" z żyjących na ziemi "144 tys." nie będzie zabrany do nieba przed Armagedonem. Wcześniej uczył za Russellem, że mają oni być pochwyceni do nieba zanim wybuchnie ta wojna Boża (Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 7 s.16; por. Nr 16, 1990 s.30-1). Wprowadza naukę, że "powrót Chrystusa nie oznacza literalnego powrotu na ziemię. Oznacza raczej (...) zwrócenie na nią szczególnej uwagi" ("Będziesz mógł żyć..." s.146-7; por. "Stworzenie" s.327-8). Wcześniej uczył za Russellem, że "według chronologii biblijnej Pan po raz wtóry przyszedł [niewidzialnie] na ziemię" ("Harfa Boża" s.239; por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.137; patrz też 1931, 1943). Naucza za Russellem, że Bóg zarządza wszechświatem z "konstelacji Plejad", a szczególnie z "gwiazdy Alcyon" ("Pojednanie" s.13; "Przyjdź Królestwo Twoje" s.371).

1929 - Zakupuje parcelę w San Diego i buduje tam Beth-Sarim tzn. "Dom Książąt" dla króla Dawida, Abrahama i innych świętych ST. Wyposaża go w dwa luksusowe samochody (Lincoln, Ford). Do czasu "pójścia do nieba", rezyduje okresowo w tej "ambasadzie Królestwa Bożego", którą przyjął na własność na podst. aktu notarialnego ("Złoty Wiek" 15 IV 1931 s.118-9; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.76; por. Strażnica Nr 5, 1992 s.27; patrz też 1948 i 1921 - o "Harfie Bożej"). Wcześniej nauczał, że święci ST zamieszkają w Jerozolimie a nie w San Diego ("Pożądany rząd" s.30-1). Zaczyna nauczać, że "władze" z Rz 13;1 to Jehowa i Jezus [nauka obowiązująca ŚJ do 1962r.] Strażnica Nr 9, 1996 s.13.

1930 - Ogłasza w ang. "Złotym Wieku" (The Golden Age s.503; po polsku patrz "Królestwo nadzieja świata" 1931 s.58; "Światło" 1930 t.I s.70), że Chrystus powrócił w 1914r., a nie jak uczył za Russellem w 1874r. ("Proroctwo" s.72; por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.137). Wyd. dzieło pt. "Światło", tzn. zmieniony w stosunku do "Dokonanej Tajemnicy" komentarz do Apokalipsy św.Jana ("['Światło'] będące zaktualizowanym studium Objawienia" - "Wspaniały finał..." s.8). Stwierdza w nim, że "Księga Objawienia znajduje swoje rozstrzygające spełnienie, odkąd rozpoczął się 'dzień Pański', to znaczy od roku 1914, a nie - jak sądzili dawniej - w ciągu całych dziejów zboru chrześcijańskiego od czasów apostolskich po dzień dzisiejszy..." (Strażnica Rok CIII [1982] Nr 18 s.17-8). "Światło" t.I (s.5-6) odcięło się od poprzedniego komentarza: "Przed rokiem 1930 nie ogłoszono jednak żadnego zadawalającego komentarza do Objawienia, a mianowicie z tej jawnej przyczyny, że nie nastał był jeszcze czas Boży, aby udzielić swoim sługom tego wyrozumienia". "Światło" t.I (s.126) uczyło np., że gwiazda z Ap 8;10 to szatan, choć wcześniej "Dokonana Tajemnica" (s.178) podawała, że to Kalwin, a dziś "Wspaniały finał..." (s.136-7) mówi o odstępcach. "Światło" t.I (s.85) uczyło, że wiatry z Ap 7;1 to potęgi szatana, a dziś "Wspaniały finał..." (s.113) mówi, że to wyroki Jehowy. Po 1930r. zaczyna "zbierać" klasę ziemską, którą nazwie w 1932r. "Jonadabami" (Strażnica Nr 13, 1995 s.15; Nr 4, 1998 s.19-20).

1931 - Spodziewa się nastania pełni Królestwa na ziemi ("Dokonana Tajemnica" s.664). W zamian nadaje badaczom nowe popularne określenie: "Świadkowie Jehowy" (ang. Jehovah's Witnesses, niem. Jehovas Zeugen) Strażnica Nr 15, 1995 s.16. Nazwa ta dot., aż do 1942r., tylko klasy niebiańskiej (por. 1937 i 1942). W Polsce poleca zarejestrować ŚJ pod nazwą "Zjednoczenie Badaczy Pisma Świętego" (Łódź). Zakazuje przyjmowania szczepionek (ang. "Złoty Wiek" [The Golden Age] 4 II 1931 s.293). Zakaz ten odwołano w 1952r. (ang. Strażnica [The Watchtower] 15 XII 1952 s.764).

1932 - Spodziewa się zniszczenia chrześcijaństwa przez Boga (ang. Strażnica [The Watchtower] 15 II 1938 s.54-5). Zaniechano corocznego wybierania starszych w zborach przez głosowanie, na rzecz wyboru ich przez komitet służby wspierany przez kierownika służby mianowanego przez Brooklyn ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.213-4; por. Strażnica Nr 10, 1995 s.22). Usuwa od stycznia (ang. od 15 X 1931) z okładki Strażnicy krzyż (Strażnica Nr 10, 1995 s.20; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.200). Stwierdza, że Żydzi nie będą osobną klasą ziemską w Królestwie, zarządzającą resztą ludzi z Jerozolimy, jak uczył wcześniej za Russellem (Strażnica Nr 10, 1995 s.19-20; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.141; por. "Wspaniały finał..." s.118). Wprowadza w ich miejsce tzw. Jonadabów (patrz 1930).

1933 - Strażnica posiada szczytową ilość (408) stacji radiowych ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.80). Wyposaża ŚJ w przenośne gramofony ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.87). Z kongresu ŚJ w Berlinie wysłano list do Hitlera, w którym pisano: "Kierownictwo Towarzystwa Strażnica w Brooklynie było zawsze przyjaźnie usposobione względem Niemiec" ("Działalność świadków Jehowy w Niemczech..." s.21).

1934 - Wprowadza chrzest dla klasy ziemskiej ("Wspaniały finał..." s.120; Strażnica Nr 13, 1995 s.15).

1935 - W styczniu ogłasza, że Armagedon jest kwestią miesięcy ("Wszechświatowa wojna bliska" s.26; por. Strażnica Nr 17, 1995 s.24). Wprowadza nowe nauki tzw. "nowe światło" (np. "drugie owce" z Ap 7;9 to klasa ziemska, a nie niebiańska, jak uczył wcześniej - Strażnica Nr 4, 1998 s.20; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.161, 166). Zakazuje klasie ziemskiej spożywania emblematów podczas ich Wieczerzy (Strażnice: Nr 9, 1994 s.28-9; Nr 4, 1998 s.20). Zakazuje ŚJ pozdrawiania sztandarów ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.196-7). Po wizycie w zborze na Hawajach wprowadza na określenie miejsc zebrań termin "Sala Królestwa" (ang. Kingdom Hall) "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.319.

1936 - Wprowadza w miejsce krzyża, naukę o "palu Chrystusowym". ŚJ przestają nosić w klapach marynarek znaczek przedstawiający krzyż i koronę (Strażnica Nr 10, 1995 s.20; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.200).

1937 - Rezygnuje z nadawania wykładów radiowych przez stacje komercyjne (Przebudźcie się! Rok LXVI [1985] Nr 7 s.6). Pozwala "drugim owcom" piastować odpowiedzialne stanowiska w zborach ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.216; Strażnica Nr 10, 1997 s.18). Stwierdza, że mężowie ST też są ŚJ (Strażnica Nr 19, 1967 s.8; patrz 1942). W Polsce, minister spraw wewnętrznych obłożył zakazem czasopismo Strażnica, któremu zarzucano zawieranie "treści wywrotowej" ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.199). ŚJ zaczęli wbrew prawu wyd. ją "we własnym zakresie" (j/w.). Wcześniej, podobnym zakazem objęto "Złoty Wiek" sprowadzany ze Szwajcarii, ale ŚJ, aby ominąć prawo, zmienili od X 1936r. tytuł czasopisma na "Nowy Dzień" i zaczęli go wyd. w Polsce ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.198).

1938 - Stwierdza, że Armagedon będzie za "parę lat" ("Spojrzyj faktom w oczy..." ed. pol. 1939 s.49). Poleca ponownie zapraszać klasę ziemską na ich Wieczerzę, ale w charakterze "obserwatorów" (Strażnica Nr 13, 1995 s.15; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.243). Wprowadza tzw. "teokratyczne" zarządzanie zborami, tzn. każdy nadzorca musi być zaakceptowany i zamianowany przez Brooklyn. Wcześniej zbory same wybierały nadzorców (Strażnica Nr 10, 1995 s.22; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.218-9). Poleca wstrzymać się z zakładaniem rodzin i płodzeniem dzieci do czasu Armagedonu (ang. Strażnica [The Watchtower] Nr 21, 1938 s.323; por. "Prawda was wyswobodzi" s.135, 307, 341; "Spojrzyj faktom w oczy..." 1939 s.46). Zaczyna nauczać, że ci co przeżyją Armagedon "będą w nowym porządku przynajmniej przez jakiś czas po Armagedonie pobierać się i wydawać na świat dzieci" (Strażnica Rok CVI [1985] Nr 17 s.12-3; "Wspaniały finał..." s.296). Do 1958r. uczyli nawet, że i ci co umrą przed Armagedonem będą płodzić dzieci ("Prawda was wyswobodzi" s.342, 344; por. Strażnica Nr 12, 1959 s.24, która tę naukę zanegowała). Likwiduje śpiewanie pieśni na zebraniach ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.241; patrz 1944). Od 22 III, zakaz działalności ŚJ w Polsce [do 1945] "Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.200.

1939 - Zmienia od stycznia nazwę czasopisma na "Strażnica i Zwiastun Królestwa Chrystusa", a od marca na "Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.724). ŚJ oczekują Armagedonu ("Wspaniały finał..." s.246). W dwa miesiące po rozpoczęciu wojny nakazuje im być "neutralnymi" (Strażnica Nr 10, 1995 s.23).

1940 - Wprowadza, początkowo w USA, rozprowadzanie czasopism na rogach ulic ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.567). Chwali transfuzję krwi na łamach ang. "Pociechy" [Consolation 25.12.1940] patrz też 1945 i 1961.

1942 - Stwierdza, że nadejście Armagedonu jest kwestią miesięcy (ang. Strażnica [The Watchtower] 15 IX 1941; por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.93). Umiera na raka okrężnicy w San Diego w Beth-Sarim ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.89). N.Knorr (1905-77) były członek Kościoła Reformowanego zostaje prezesem organizacji. Jest ŚJ od 16 roku życia ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.91). Zaczyna wyd. publikacje anonimowo i później oświadcza: "Bez względu na to, kto by napisał pewne artykuły, są one wszystkie przed opublikowaniem starannie przejrzane przez członków grona kierowniczego" (Strażnica Nr 7, 1960 s.16). Stwierdza, że klasa ziemska (drugie owce) to też ŚJ ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.83-przypis; Strażnica Nr 19, 1967 s.8).

1943 - Zakłada "Biblijną Szkołę Strażnicy" - Gilead (szkolenie pionierów specjalnych na misjonarzy). Wprowadza w zborach "Teokratyczną Szkołę Służby Kaznodziejskiej", gdzie uczy się ŚJ przemawiać, dyskutować itp. ("Wspaniały finał..." s.63). Potwierdza w książce "Prawda was wyswobodzi", że Chrystus przyszedł niewidzialnie w 1914r., a nie w 1874r. i przyznaje, że pomylili się o 100 lat w wyliczeniu roku stworzenia Adama (Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 21 s.16-przypis; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.632-3). Stwierdza, że "Człowiek (...) nie może przy pomocy samolotu, rakiety czy jakiego innego środka, wybić się powyżej powłoki powietrznej, otaczającej nasz ziemski glob w której oddychamy" ("Prawda was wyswobodzi" ed. pol. 1946 s.266-7). Gdy się okazało, że fałszywie prorokował, naucza dla odmiany, że samoloty, sterowce, statki i satelity potwierdzają powrót Chrystusa w 1914r. (Strażnica Nr 2, 1989 s.4, 6-7; patrz 1994). Do wyliczania 1914r. wprowadza 607r. p.n.e. zamiast 606 ("Prawda was wyswobodzi" ed. pol. 1946 s.222 por. "Wspaniały finał..." s.105).

1944 - Wycofuje gramofony i wprowadza bezpośrednie nauczanie (Przebudźcie się! Rok LXVI [1985] Nr 7 s.6). Nazywa nasz Kościół "rzymsko-katolicką sektą" ("Religia zbiera wicher" ed. pol. 1945 s.47; por. Strażnica Nr 14, 1961 s.2). Wcześniej czasem nazywano katolików "braćmi w Chrystusie" ("Rząd" s.239). Zadecydował podczas zebrania władz Strażnicy, że członkostwo w Towarzystwie nie będzie odtąd uzależnione "od wkładu finansowego wpłacanego na rzecz tego Towarzystwa (...) liczba członków miała być ograniczona i nie mogła przekraczać 500 osób" (Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 6 s.17). Od tej chwili "Pieniądze (...) nie powinny mieć nic wspólnego ze składem ciała kierowniczego ziemskich Świadków Jehowy..." (Strażnica Nr 6, 1990 s.18). Wg wcześniejszego zarządzenia o głosowaniu w korporacji, każdy członek za darowanie Towarzystwu każdych 10$ mógł oddać jeden głos ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.228-9, 722). Co roku odbywa się doroczne zebranie członków Strażnicy (Strażnica Nr 14, 1997 s.19). Wprowadza określenie "Ciało Kierownicze" dla oznaczenia zarządu Strażnicy (Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7 s.15-7). Przywraca śpiewanie pieśni na zebraniach ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.241; patrz 1938). Wprowadza naukę, że św.Piotr nie był nigdy w Rzymie (Watchtower Publications Index 1930-1985 s.749).

1945 - Zakazuje transfuzji krwi (Strażnica Nr 10, 1995 s.23; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.183 patrz też 1940, 1961). ŚJ oczekują wraz z końcem II wojny światowej "przejścia" jej w bitwę Armagedonu (Strażnica Nr 7, 1993 s.20), choć Ciało Kierownicze już podobno wcześniej wycofało się z tej koncepcji (Strażnica Nr 17, 1988 s.23). Jego zastępcą (wiceprezesem Strażnicy) zostaje późniejszy następca (od 1977) F.Franz (Strażnica Nr 6, 1993 s.31). Awans zawdzięczał on wiceprezesowi Covingtonowi, który nie czuł powołania do klasy niebiańskiej, lecz do ziemskiej i musiał opuścić swe stanowisko ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.91-przypis).

1948 - Sprzedaje "Dom Książąt" (j/w. s.76), który był poświęcony Jehowie ("Złoty Wiek" 15 IV 1931 s.119; patrz 1929).

1950 - Wyd. ang. "Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Świata" (Nowy Testament) czyli tzw. "Biblię Nowego Świata" (New World Translation of the Greek Scriptures), w której dokonuje wielu zmian i umieszcza imię Jehowa (patrz też 1961, 1969, 1984, 1994, 1997). W innych językach wyd. go od 1963r. ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.611). Uwiarygadnia wiele razy (do 1983) swój przekład wersetami z "Nowego Testamentu" spirytysty J.Grebera (np. Strażnice: Rok XCVIII [1977] Nr 21 s.24; Rok C [1979] Nr 4 s.24; broszura "Słowo - Kogo miał na myśli apostoł Jan?" s.5; por. Strażnica Rok CIV [1983] Nr 22 s.24) patrz 1958, 1983. Zakaz działalności ŚJ w Polsce ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.381; "Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.223-4). Zaczyna nauczać, że Abraham, Dawid, itd. zmartwychwstaną po Armagedonie, a nie jak uczył wcześniej, że przed tą wojną ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.77-przypis). Stwierdza, że po Armagedonie, książętami sprawującymi władzę na ziemi będą wraz z Abrahamem i prorokami, nadzorcy ŚJ ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.262-3).

1952 - Wprowadza karę wykluczenia ze zboru (Strażnica Rok XCVII [1976] Nr 21 s.11; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.187). Tworzy do tego w zborach Komitety Sądownicze ("Zorganizowani..." s.144). Jedną z sankcji na wykluczonych, którym zezwala się (niektórym) przychodzić do zboru, staje się zakaz modlitwy (j/w. s.147). Rutherford krytykował tą formę sprawowania władzy: "Niejedni (...) objawiają życzenie karania niektórych braci. Szukają u swych braci wad i robią na nich doniesienia, chcąc sprowadzić na nich trudności i ucisk, gdyż pragnęliby widzieć ich upadek" ("Aniołowie" s.60). Przerzedza grono 144 tys. podając nowe wymagania dla chcących pójść do nieba (Strażnica Nr 7, 1989 s.28). Patrz też 1931 (szczepionki).

1953 - Żeni się i tym samym znosi zakaz zawierania małżeństw (Strażnica Rok XCVIII [1977] Nr 20 s.15). "W roku 1953 dostrzeżono w ziemskiej organizacji Bożej - składającej się wówczas głównie z drugich owiec - zalążek społeczeństwa nowego świata." (Strażnica Nr 13, 1995 s.15). Stwierdza, że "kosztowności" z Ag 2;7 to gromadzeni ŚJ (Strażnica Nr 9, 1992 s.15; Watchtower Publications Index 1930-1985 s.229). Kiedyś uczyli, że to oczekiwane sprawiedliwe rządy ("Harfa Boża" s.262).

1955 - Zmienia nazwę organizacji na "Pensylwańskie Towarzystwo Biblijne i Traktatowe - Strażnica" ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.229). Patrz 1881, 1884, 1896, 1909, 1913.

1956 - Wprowadza nakaz chrztu dla tych, którzy kiedyś ochrzcili się (nawet przez zanurzenie) w innym wyznaniu (Strażnica Nr 3, 1958 s.24; por. ang. Strażnica [The Watchtower] 15 XII 1956).

1957 - Rezygnuje z nadawania wykładów radiowych z ich radiostacji WBBR, którą sprzedaje ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.80).

1958 - Wyd. polską broszurę "Co Pismo Święte mówi o 'życiu pozagrobowym'?" (ang.1955), w której po raz pierwszy wspomina o spirytyście Greberze (s.78-9 par.137), który napisał, że "Najważniejszą książką spirytystyczną jest Biblia". Później ŚJ będą wielokrotnie potwierdzać swoje tłumaczenie Biblii przekładem NT Grebera (patrz 1950, 1983).

1959 - Wprowadza dla starszych zboru i sług pomocniczych "Kurs Służby Królestwa" ("Wspaniały finał..." s.63). Patrz 1938 (rodzenie dzieci).

1961 - Wyd. całą poprawioną (ST i NT) ang. "Biblię Nowego Świata" (New World Translation of the Holy Scriptures). W latach 1953-60 wydano ST w pięciu tomach. "Poprawiono" ją w 1970, 1971, 1981 i 1984r. ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.610). W innych językach wyd. ją od 1967r. (Watchtower Publications Index 1986-1990 s.503). Patrz też 1950, 1969, 1984, 1994, 1997. Wprowadza wykluczenie ze zboru za transfuzję krwi ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.183) patrz też 1940 i 1945.

1962 - Stwierdza, że "zwierzchności wyższe" z Rz 13;1 to władze świeckie, a nie Jehowa i Jezus (Strażnica Nr 9, 1996 s.13-4) patrz 1929.

1963 - Zaczyna nauczać, że Babilon to nie tylko chrześcijaństwo, ale i inne religie ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.147).

1964 - Potępia tańce (np. twist), zaliczając je do "pogańskich obrzędów płodności" (Strażnice: Nr 10, 1964 s.9-11; Nr 2, 1970 s.10). Patrz 1990 (Sodoma).

1966 - Zaczyna nauczać o upłynięciu w 1975r. sześciu tysięcy lat od stworzenia Adama. Sugeruje Armagedon w 1975r. Wyd. książkę "Życie wieczne w wolności synów Bożych" mówiącą o tym roku. Jego zastępca, wiceprezes F.Franz na kongresie w Baltimore stwierdza: "Czy to znaczy, że do roku 1975 Armagedon zakończy się związaniem Szatana? Możliwe! Może tak być! U Boga jest wszystko możliwe. Czy to znaczy, że do roku 1975 Babilon Wielki zginie? Możliwe. (...) Ale nie twierdzimy tego. U Boga wszystko jest możliwe. (...) A najważniejsze z tego wszystkiego, drodzy przyjaciele, jest to: Czas jest krótki. Czas się kończy - co do tego nie ma wątpliwości." (Strażnica Nr 1, 1967 s.12; por. s.11; patrz też "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.104).

1967 - Publikuje art. o "1975r." pt. "Gdzie się znajdujemy według Bożego rozkładu czasu?" (Strażnica Nr 23). Zakazuje dokonywania przeszczepów tkanek ludzkich (Strażnica Nr 14, 1968 s.13; por. ang. Strażnica [The Watchtower] 15 XI 1967 s.702). Zakaz ten odwołano w 1980r. (Strażnica Rok CIII [1982] Nr 2 s.24; por. ang. Strażnica [The Watchtower] 15 III 1980 s.31).

1968 - Publikuje art. o "1975r." pt. "Mądre spożytkowanie czasu jaki jeszcze pozostał" (Strażnica Nr 16), "Millennium dla ludzkości pod władzą Królestwa Bożego" (Strażnica Nr 1). W latach 1949-68 prawie 200.000 osób porzuciło ŚJ (Strażnica Nr 1, 1970 s.10), co stanowi 17,3% stanu głosicieli za 1968r.

1969 - Publikuje art. pt. "Dlaczego oczekujesz roku 1975?" (Strażnica Nr 5). Wyd. NT grecko-angielski, międzywierszowy (The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures). "Poprawiono" go w 1985r. ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.610). Nie ma w obu, w tekście greckim imienia Jehowa. W "tłumaczeniu" gr. Kyrios (Pan) oddaje określeniem "Jehowa" (gdy chodzi o Boga Ojca), choć obok, w tłumaczeniu "słowo w słowo" oddaje określenie "Pan" przez ang. Lord. Patrz też 1950, 1961, 1984, 1994, 1997.

1970 - Publikuje art. o "1975r." pt. "Nadchodzące 1000-lecie" (Strażnica Nr 18), "Co przyniosą lata siedemdziesiąte" (Przebudźcie się! Nr 1), "Ożywienie ducha ofiarności" (Strażnica Nr 16), "Proroczy obraz na nasze dni" (Strażnica Nr 17). ŚJ, których namawia do przyjęcia służby pionierskiej (aby więcej nauczać przed Armagedonem) obiecuje, że nie będą musieli "spędzić w niej 40 ani 20 ani nawet 10 lat" ("Służba Królestwa" Nr 4, 1970 s.6). Zaczyna nauczać, że "wielki ucisk" (Ap 7;14) jeszcze się nie zaczął. Wcześniej uczył, że zaczął się on w 1914r., później w 1918r. nastąpiła przerwa, a dokończony ma być on w Armagedonie (Strażnica Nr 4, 1994 s.17-8).

1971 - Obok 7 osobowego zarządu Strażnicy (do 1971r. utożsamianego z Ciałem Kierowniczym - Strażnica Nr 10, 1995 s.22) wprowadza osobną instytucję Ciała Kierowniczego (11 osób; por. 1974) zarządzającego wszystkimi ŚJ (Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7 s.15-22). Jednym z powołanych jest R.Franz, bratanek wiceprezesa F.Franza (Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 8 s.6), który w 1980r. opuści Ciało Kierownicze. Drugi powołany, L.Greenlees, opuści Strażnicę tuż po 1984r. Zarządowi odtąd podlega tylko wydawnictwo, choć prezes Strażnicy zasiada w obu gremiach (Strażnica Nr 6, 1990 s.18). Pozostali z zarządu, to sześć osób z Ciała Kierowniczego ("Świadkowie Jehowy zjednoczeni..." s.26; Strażnica Nr 10, 1997 s.17). Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 7 s.20 tak opisuje zależność zarządu od Ciała Kierowniczego: "Nie chcą się przyczyniać do zaistnienia sytuacji, która by choć w najmniejszym stopniu nasuwała myśl, że 'organ administracyjny' włada i kieruje swym mocodawcą, którym jest ciało kierownicze, reprezentując całą klasę 'niewolnika wiernego i rozumnego'. Inaczej mówiąc nie dopuszczają do tego, żeby ogon merdał psem, podczas gdy ma być na odwrót". Do Ciała Kierowniczego jest się powoływanym (zapraszanym) przez pozostałych członków tego ciała, a do zarządu jest się wybieranym przez członków korporacji (max. 500 osób patrz 1944). Wprowadza, dla oznaczenia sług zboru określenia "nadzorca" i "starszy" (Strażnica Rok CV [1984] Nr 2 s.16). Stwierdza, że 2300 wieczorów i poranków z Dn 8;14 wypełnia się na ich organizacji i jest to okres od 1938 do 1944r. (Strażnice: Rok XCIII [1972] Nr 6 s.14-6; Rok CIV [1983] Nr 15 s.13-4). Wcześniej głosił za Rutherfordem, że jest to okres od 1926 do 1932r. ("Bogactwo" s.272; "Bądź wola twoja na ziemi" rozdz.9). Jeszcze wcześniej Russell uczył o okresie od 454r. przed Chr. do 1846r. po Chr. ("Przyjdź Królestwo Twoje" s.108-24; "Dokonana Tajemnica" s.194).

1972 - Publikuje art. o "1975r." pt. "Dni stwarzania z Bożego punktu widzenia" (Strażnica Rok XCIII Nr 18). W miejsce jednego nadzorcy w zborze (co funkcjonowało od 1932r. - Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 10 s.8), wprowadza zarządzanie nim przez grono starszych, z których jeden jest rotacyjnie na okres jednego roku przewodniczącym. Tą rotacyjność zniesiono w 1983r. ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.106-przypis). Do 1972r. prezes Strażnicy odgrywał "ogromną rolę w organizacji Jehowy", którą ograniczono na rzecz Ciała Kierowniczego (Strażnica Nr 10, 1997 s.17; por. 1976). Krytykuje kontynuowanie nauki na wyższych studiach (Strażnica Rok XCIII [1972] Nr 19 s.11).

1973 - Wprowadza wykluczenie ze zboru za palenie tytoniu (Strażnica Nr 3, 1995 s.16; Przebudźcie się! Nr 12, 1997 s.22; por. "Rocznik Świadków Jehowy 1997" s.136-7 i "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.181, gdzie przedstawiono ewolucję ich poglądu dot. palenia). Z tego powodu np. w USA wykluczono 2000 ŚJ (Strażnica Rok XCVII [1976] Nr 21 s.12). Ang. Przebudźcie się! (Awake! 22 III 1973 s.12-4) krytykuje grę w szachy, odwodząc ŚJ od niej.

1974 - Publikuje art. o "1975r." pt. "Władcy ziemi na tysiąc lat" (Strażnica Rok XCV [1974] Nr 19) i "Tysiąc lat ulgi dla ludzkości" (Strażnica Rok XCV [1974] Nr 21). Chwali ŚJ za sprzedawanie domów i własności przed "1975r." (ang. "Służba Królestwa" [Kingdom Ministry] V 1974 s.3; polski odpowiednik Nr 8, 1974 s.4 opuszcza te słowa). W "Narody mają poznać..." s.143 (ed. ang. ukazała się w 1971r.) zapewnia: "Już wkrótce, jeszcze w naszym XX wieku, rozgorzeje 'walka w dzień Jahwe' przeciw współczesnemu odpowiednikowi Jeruzalem, to znaczy przeciw chrześcijaństwu". Powiększa Ciało Kierownicze do 18 osób (Strażnice: Rok XCVI [1975] Nr 8 s.6; Nr 6, 1990 s.19). Jednym z powołanych jest E.Chitty, który w 1979r. opuści Strażnicę. Później, po śmierci i odejściu kilku członków, liczba ta zmniejszyła się do 12 osób.

1975 - Ogłasza w lipcowej "Służbie Królestwa" (wewn. miesięcznik), że z końcem roku służbowego (sierpień) można spodziewać się "dnia pomsty ze strony naszego Boga" (s.12). Oczekiwano w tym roku "Tysiącletniego Panowania Chrystusa" (Przebudźcie się! Nr 7, 1995 s.9; por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.104, 633). Aby usprawiedliwić zajmowanie się obliczeniami 'końca' stwierdza, że "Biblia dowodzi, że Jehowa jest 'największym znawcą chronologii'..." (Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 20 s.20).

1976 - Liczne (w ciągu kilku lat ok.1 mln osób; por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.633) odejścia ŚJ i sympatyków z organizacji. Jednocześnie przewyższający ubytki nowy nabór, któremu obiecuje się, że "miliony obecnie żyjących nie umrą" (np. okładka Przebudźcie się! Nr 10, 1989; Strażnica Rok CV [1984] Nr 4 s.14). Tłumaczy się z braku Armagedonu w 1975r. Zrzuca odpowiedzialność za "1975r." na głosicieli (Strażnice: Rok XCVII [1976] Nr 10 s.14; Rok XCVIII [1977] Nr 10 s.9-11; Rok CI [1980] Nr 23 s.2-3). Podwyższa ŚJ miesięczną liczbę godz. głoszenia (pionier specjalny - 150 godz., pionier - 100 godz., pionier wakacyjny 75-100 godz. - "Słowo Twoje jest pochodnią..." s.131-5; [później zmniejszono 60-140 godz. - "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.299-300]). Zmniejszono kompetencje prezesa Strażnicy (Strażnica Nr 10, 1995 s.22) przez wprowadzenie w 1976r. sześciu komitetów (por. Strażnica Nr 6, 1990 s.19, która mówi o pięciu) w Ciele Kierowniczym (Strażnica Nr 10, 1995 s.22-3; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.109, 234-5). W oddziałach krajowych w miejsce jednego przewodniczącego wprowadza Komitet Oddziału złożony z co najmniej trzech członków (w tym jednego stałego koordynatora) zamianowanych przez Ciało Kierownicze ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.109). Nakazuje wykluczać ze zboru osoby zatrudnione w instytucjach zajmujących się grami hazardowymi (Strażnica Nr 10, 1995 s.24).

1977 - Umiera (8 VI), będąc najdłużej prezesem Strażnicy N.Knorr (guz mózgu) "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.108-9. O jego śmierci powiadomiono dopiero w Strażnicy z 15 X (Strażnica Rok XCVIII [1977] Nr 20 s.15). Prezesem zostaje 84-letni wtedy F.Franz (ur.1893). Pochodzi z rodziny katolicko-luterańskiej. Później był prezbiterianinem, uczył się na pastora, porzucił uniwersytet i został kolporterem Strażnicy. Ochrzczony 5 IV 1914r. Swój życiorys publikuje dopiero po 10 latach prezesowania (Strażnica Rok CVIII [1987] Nr 18 s.23; por. Nr 6, 1993 s.31-2, która podaje dla odmiany, że przyjął chrzest 30 XI 1913r.). Naucza, że "nie przeminie to [jego] pokolenie" pamiętające 1914r., a nadejdzie Armagedon ("Będziesz mógł żyć..." s.154). Wprowadza dla najgorliwszych ŚJ "Kurs Służby Pionierskiej" ("Wspaniały finał..." s.63).

1979 - Wprowadza naukę, że św.Piotr otrzymał trzy symboliczne klucze. Wcześniej nauczano o dwóch kluczach (Strażnica Rok CI [1980] Nr 14 s.1-8, 11; por. Nr 10, 1995 s.25). E.Chitty, członek Ciała Kierowniczego (od 1974) opuszcza Towarzystwo Strażnica (ang. "Rocznik Świadków Jehowy 1980" [1980 Yearbook of Jehovah's Witnesses] s.257) por. "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.111, 629.

1980 - R.Franz, bratanek prezesa Strażnicy, odchodzi w maju z "Ciała Kierowniczego" ŚJ (był w nim od 1971) i w I 1982r. z Towarzystwa Strażnica (ang. "Nasza Służba Królestwa" [Our Kingdom Service] Nr 8, 1980 s.2). Wyd. on w 1983r. "Kryzys sumienia" (ang.). Demaskuje "religijną" działalność przywódców Strażnicy. Później, tuż po 1984r. kolejny członek Ciała Kierowniczego (od 1971), L.Greenlees, opuszcza Towarzystwo Strażnica (przemilczane przez publikacje ŚJ) por. Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 8 s.6. Powstaje na Zachodzie i w Polsce wiele organizacji byłych ŚJ. W tym roku wg Rutherforda mieli zmartwychwstać Żydzi ("Dokonana Tajemnica" s.70). Patrz też 1967 (przeszczepy).

1981 - Stwierdza, że przetrwanie obecnego złego świata do końca XXw. jest "wysoce nieprawdopodobne" (Strażnica Rok CII [1981] Nr 17 s.27). Wprowadza obowiązek wykluczania ze zboru tych, którzy sami porzucają organizację (Strażnica Rok CII [1981] Nr 23 s.9). Powodem tego było samodzielne odejście R.Franza. "Lojalni słudzy Boży energicznie wkroczyli w lata osiemdziesiąte XX wieku. Pojawienie się niewielkiej liczby odstępców mogło być przyczyną zwolnienia tempa działalności w drugiej połowie poprzedniego dziesięciolecia [efekt 1975r.], kiedy to roczna przeciętna przyrostu w szeregach aktywnych Świadków Jehowy spadła do poziomu poniżej 1 procentu." (Strażnica Rok CVII [1986] Nr 24 s.18).

1982 - Wyd. książkę pt. "Będziesz mógł żyć wiecznie w raju na ziemi" (ed. pol. 1984), obowiązującą ŚJ do 1995r.

1983 - Wycofuje się z powoływania się na spirytystę Grebera i jego przekład NT na poparcie ich Biblii (Strażnica Rok CIV [1983] Nr 22 s.24). Patrz też 1950, 1958.

1984 - Mija 70 lat pokolenia ludzi urodzonych w 1914r. [1914 + 70 lat z Ps 90;10]. W ten sposób obliczano datę końca (Strażnica Nr 5, 1968 s.4; por. Nr 11, 1997 s.28; patrz też 1994). Zapowiada bliski Armagedon: "Niektórzy przedstawiciele tego 'pokolenia' mogą dożyć nawet do końca bieżącego stulecia. Jednakże dużo przemawia za tym, że 'koniec' jest o wiele bliżej!" (Strażnica Rok CV [1984] Nr 17 s.15). Wyd. ang. "Biblię Nowego Świata" z przypisami (New World Translation of the Holy Scriptures - With References). Patrz też 1950, 1961, 1969, 1994, 1997. Uroczyście otwiera nową "centralę" na Europę w Selters (wcześniejsza w Wiesbaden), w RFN, w której produkuje się literaturę dla Polski ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.346).

1985 - W Polsce, dla ułatwienia importu literatury, zostaje zarejestr. "spółka pod nazwą Strażnica - Wydawnictwo Wyznania Świadków Jehowy w Polsce" ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.246; por. 1989). "W roku 1985 zrozumiano, iż (...) należący do drugich owiec zostają uznani za prawych jako przyjaciele Boga i mają nadzieję na przeżycie Armagedonu" (Strażnica Nr 13, 1995 s.15). Później Strażnica Nr 22, 1995 s.19 poda, że dopiero po 1000-leciu drugie owce "zyskają uznanie Jehowy, zostaną przez Niego uznani za prawych". Patrz też 1969.

1986 - Uruchamia opracowywany od 1979r. przez Strażnicę, na oprzyrządowaniu IBM tzw. MEPS [Elektroniczny system wielojęzycznego fotoskładu], który pozwala ŚJ szybciej wyd. publikacje w wielu językach ("Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.114, 596; Przebudźcie się! Rok LXVI [1985] Nr 12 s.8-14). Przyznaje w Strażnicy Rok CVII [1986] Nr 5 s.11, że homoseksualizm, wymiana żon, napastowanie dzieci dotknęły nawet "szerzej znanych w społeczności ludu Jehowy" ["prominentów" wg ang. Strażnicy (The Watchtower) Nr 1, 1986 s.13].

1987 - Byli członkowie Strażnicy nagrywają film pt. "Świadkowie Jehowy" (występuje w nim R.Franz), sięgający za kulisy tej organizacji, demaskujący działalność Towarzystwa Strażnica (ed. pol. 1990). Wprowadza "Kurs Usługiwania", przygotowujący "mężczyzn [nadzorcy, słudzy pomocniczy, pionierzy stali] do specjalnych zadań na ogólnoświatowym polu działalności" ("Wspaniały finał..." s.63; Przebudźcie się! Nr 9, 1993 s.16-9). Stwierdza, że Wielki Jubileusz z Kpł 25;10 zaczął się w 33r. po Chr. (Strażnice: Rok CVIII [1987] Nr 3 s.19; Nr 10, 1995 s.24). Wcześniej nauczał, że nastąpi on zanim przeminie pokolenie roku 1914 (Strażnica Rok XCIX [1978] Nr 22 s.22-4). Knorr uczył o 1975r. ("Życie wieczne w wolności..." s.19-21), Rutherford o 1925r. (Strażnica Rok CV [1984] Nr 16 s.24; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.632), a Russell o 1874r. ("Nadszedł Czas" s.216; Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 21 s.16; "Świadkowie Jehowy głosiciele..." s.631).

1988 - Wyd. kolejny, zmieniony komentarz do Apokalipsy św.Jana pt. "Wspaniały finał Objawienia bliski!" (ed. pol. 1993), o którym pisze: "Jeszcze ważniejszym powodem opublikowania tej książki jest konieczność dotrzymania kroku obecnemu zrozumieniu prawdy", "Nie twierdzimy, że wyjaśnienia zamieszczone w tej książce są nieomylne" ("Wspaniały finał..." s.8-9). Np. stwierdza w nim, że zaślubiny Baranka z Oblubienicą nastąpią po Armagedonie ("Wspaniały finał..." s.277), a nie jak uczno wcześniej, że trwają już one od 1918r. (Strażnice: Nr 5, 1970 s.28; Rok CVI [1985] Nr 15 s.15).

1989 - Legalizacja ŚJ w Polsce jako korporacji "Strażnica - Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, Zarejestrowany Związek Wyznania Świadków Jehowy w Polsce" ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.247). Zaczęto budowę Biura Oddziału w Nadarzynie pod Warszawą (j/w. s.249; por. 1992). Mija sugerowany przez Przebudźcie się! Nr 8, 1988 s.14, 75-letni okres pokolenia roku 1914, które nie miało przeminąć przed Armagedonem. Strażnica proponuje uwzględnić Ps 90;10 tzn. okres 80 lat (Strażnica Nr 16, 1989 s.14 por. Nr 11, 1997 s.28). Stwierdza, że ŚJ zakończą głoszenie w XXw. (Strażnica Nr 4, 1989 s.12). Wprowadza funkcję "nie ochrzczonego głosiciela", włączając "przyszłych członków zboru" do głoszenia (Strażnice: Nr 6 s.16-7 i Nr 23 s.31, obie 1989).

1990 - W "Będziesz mógł żyć..." dokonuje zmiany nauki nie informując o tym w tej ed. książki. Na s.178 (por. s.143 i 248 - inne zmiany) stwierdza, że niegodziwi ludzie z Sodomy i Gomory nie zmartwychwstaną. Wcześniej, w ed. z 1984 i 1989r. nauczał odwrotnie, a do 1964r., że nie zmartwychwstaną (Strażnica Nr 17, 1988 s.30). Russell uczył odwrotnie ("Boski Plan Wieków" s.135). W Strażnicy Nr 16, 1990 s.31 podaje: "Liczymy się jednak z tym, że upływ czasu i coraz jaśniejsze światło duchowe mogą rozszerzyć i zmienić nasze zrozumienie proroctw i proroczych obrazów biblijnych (Przysłów 4:18)".

1991 - Stwierdza, że w 1914r. spodziewał się zabrania do nieba (Strażnica Nr 24, 1991 s.11). Wyd. po polsku "Prowadzenie rozmów na podstawie Pism" ('ściągaczka' dostosowana do każdej dyskusji). Na zawarte w niej pytanie: "Dlaczego z biegiem lat zdarzyły się zmiany w naukach Świadków Jehowy?", taką daje np. odpowiedź: "W miarę lepszego zrozumienia czegoś nieraz trzeba zmienić zdanie. Świadkowie Jehowy są gotowi pokornie dokonywać takich zmian" (s.351).

1992 - Dopuszcza wybranych ŚJ z klasy ziemskiej do współpracy z Ciałem Kierowniczym (Strażnica Nr 8, 1992 s.31). Stworzono w tym celu osobną klasę "nowożytnych Netynejczyków", którą stanowią "nadzorcy obwodów i okręgów oraz członkowie 98 komitetów oddziału Towarzystwa Strażnica" i inni szkolący się w biurach ŚJ (j/w. s.16). Umiera 22 XII mając 99 lat F.Franz. O jego śmierci powiadomiono na łamach Strażnicy dopiero 15 III 1993r. (Strażnica Nr 6, 1993 s.31-2; por. Nr 5 [1 III] s.2, która jeszcze umieszczała jego nazwisko jako urzędującego prezesa, choć już przeszło dwa miesiące nie żył. Nie poinformowano o jego śmierci wcześniej ani w wewn. biuletynie "Nasza Służba Królestwa", ani w formie ogłoszenia w zborach. Wraz z nim wymarło pokolenie ludzi, którzy jako ŚJ, przeżywszy 1914r. mieli doczekać się Armagedonu (Strażnica Nr 12, 1970 s.13). Gdy umierał, "był prawie niewidomy i musiał się posługiwać aparatem słuchowym. Od kilku lat nie mógł już czytać..." (Strażnica Nr 4, 1996 s.15). Prezesem zostaje ur. w 1920r. Milton Henschel (Strażnica Nr 6, 1993 s.31), dotychczasowy wiceprezes Strażnicy i nadzorca oddziału na USA. Do dziś (VIII 1998) nie opublikowano jego życiorysu (choć w "Świadkowie Jehowy głosiciele..." 1995 [ed. ang. 1993] s.111 podano, że Franz zm., to nie podano życiorysu nowego prezesa, ani że został nim Henschel). Oficjalne otwarcie Biura Oddziału w Polsce, w Nadarzynie koło W-wy ("Rocznik Świadków Jehowy 1994" s.249).

1993 - Przebudźcie się! Nr 4, 1993 s.4-przypis podało: "Pilnie oczekując drugiego przyjścia Jezusa Świadkowie Jehowy podawali przypuszczalne daty, które później okazały się błędne. Z tego powodu niektórzy nazywają ich fałszywymi prorokami". Naucza, że 1260 dni z Ap 11;3 dot. ich organizacji i "spełniły się (...) od grudnia roku 1914 do czerwca roku 1918" (Strażnica Nr 15, 1994 s.31) patrz też 1918. Po rozpadzie ZSRR Strażnica Nr 21, 1993 s.21 pyta: "Kto więc jest obecnie królem północy?" (Dn 11) i odpowiada: "Tego jeszcze nie wiemy". Do tej pory ŚJ utożsamiali go z Niemcami i blokiem komunistycznym (j/w. s.14 i 16), a króla południa z Wielką Brytanią i "anglo-amerykańską potęgą" (j/w. s.14). Kiedyś jednak twierdzili odwrotnie, że królem północy jest Anglia, a południa Egipt ("Przyjdź Królestwo Twoje" s.39; "Stworzenie" s.332). Przebudźcie się! Nr 8, 1993 s.29 uczy: "Jakże cudowne perspektywy otwierają się przed ludzkością w nadchodzącym stuleciu, a może nawet wcześniej!".

1994 - Mija sugerowany rok Armagedonu [1914r. + 80 lat z Ps 90;10] Strażnice: Nr 5, 1968 s.4; Nr 16, 1989 s.14; por. Nr 11, 1997 s.28. Stwierdza w zamian, na swe usprawiedliwienie i dla uspokojenia ŚJ, że znaki na "niebie" z Łk 21;25 są jeszcze przed nami (Strażnica Nr 4, 1994 s.19-20; "Skorowidz ... 1991-1994" s.30), a nie jak wcześniej nauczał, że są to samoloty, sterowce, statki i satelity używane od 1914r. (Strażnica Nr 2, 1989 s.6-7; por. "Prowadzenie rozmów..." s.77). Stwierdza, że "Okoliczność, że od roku 1914 minęło już 80 lat, nasuwa wniosek, iż niebawem doczekamy się wyzwolenia za sprawą Królestwa Bożego" (Przebudźcie się! Nr 11, 1994 s.26) por. 1995. Przyznaje pierwszy raz, że nauka o "czasach pogan" i 1914r. nie jest ich oryginalną nauką, lecz że głosiło ją przed nimi wiele osób z innych wyznań, zwanych przez nich Babilonem (Przebudźcie się! Nr 11, 1994 s.26-przypis). Naucza, że Duch Św. to "czynna siła Boża", a nie "czynna moc Boża", jak uczono dotychczas (Strażnica Nr 14, 1994 s.24). ŚJ wyd. swój polski NT tzw. "Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Świata". Patrz też 1950, 1961, 1969, 1984, 1997.

1995 - Towarzystwo Strażnica w Polsce przegrywa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawę o zaległy wielomilionowy podatek VAT ("Rzeczpospolita" 9 III 1995 art. 'VAT od świadków Jehowy' - rubryka "Prawo co dnia"). Wyd. książkę pt. "Świadkowie Jehowy głosiciele Królestwa Bożego" (ed. ang. 1993), w której stara się wytłumaczyć ŚJ, drażliwe sprawy np. roku "1874", "1878", "1881", "1914", "1915", "1925", "1975", Beth-Sarim, "Wielkiej Piramidy [Cheopsa]" itp. (por. Przebudźcie się! Nr 7, 1995 s.8-9 - o "1914", "1925" i "1975"). Wyd. nowy podręcznik do studium ("Wiedza, która prowadzi do życia wiecznego"), w którym pominięto omówienie wersetu: "Nie przeminie to pokolenie..." (Mt 24;34), który łączono przez lata z 1914r. Ma on zastąpić książkę "Będziesz mógł żyć..." z nieaktualną s.154. Usuwa w Przebudźcie się! Nr 11, 1995 s.4 stałe słowa ze stopki redakcyjnej, które mówią, "że zanim przeminie pokolenie pamiętające wydarzenia z roku 1914" nastanie nowy świat. Występowały one w polskim Przebudźcie się! od nr 8 z 1988r. Strażnica Nr 21, 1995 s.10-21 i 31 (por. Nr 9, 1997 s.29; Nr 11, 1997 s.28; Nr 15, 1997 s.12) wycofuje się oficjalnie z łączenia 1914r. z 'pokoleniem' jako konkretnie wyznaczonym okresem czasu, który nie przeminie, zanim nastąpi Armagedon (patrz też 1977, 1996, 1997). Stwierdza, że sądzenie ludzi (podział na owce i kozły) przez Chrystusa z Mt 25;31-46, zacznie się w przyszłości, w Armagedonie, a nie od 1914r. jak uczył wcześniej (Strażnica Nr 20, 1995 s.19-28 por. Nr 15, 1997 s.12; "Czego wymaga od nas Bóg?" s.13; patrz też 1923). Wprowadza trwający osiem tygodni kurs dla członków komitetów oddziałów krajowych ("Rocznik Świadków Jehowy 1997" s.18).

1996 - "Nasza Służba Królestwa" Nr 1, 1996 s.2 nakazuje zamienić w Strażnicy Nr 21, 1995 s.17 słowo "spekulują" na "snuli przypuszczenia", którym określono ŚJ oczekujących i ustalających Armagedon, zanim przeminie pokolenie pamiętające 1914r. Również z powodu wewn. krytyki, nakazano usunąć słowa "Niektórzy słudzy Jehowy", a pozostawić tylko "słudzy Jehowy" tzn. rozciągnięto odpowiedzialność za rozgłaszanie w/w, fałszywej i nieaktualnej już nauki, na wszystkich ŚJ, a nie tylko na niektórych (j/w.; patrz też 1995, 1997). ŚJ sprostowali swe "stanowisko wobec pewnych rodzajów służby cywilnej" (dot. zastępczej służby wojskowej) Strażnica Nr 15, 1997 s.12 por. Nr 9, 1996 s.19-20, Nr 21, 1996 s.27.

1997 - Strażnica znów dwukrotnie tłumaczy zawiedzionym ŚJ czemu wycofała w 1995r. naukę o "pokoleniu roku 1914", które miało doczekać Armagedonu (Strażnice: Nr 9, 1997 s.29; Nr 11, 1997 s.28 por. 1995, 1996). Wydają całą (S i NT) polską Biblię Nowego Świata tzn. "Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata". Patrz też 1950, 1961, 1969, 1984, 1994. Ukazuje się polska wersja książki R.Franza "Kryzys Sumienia" (patrz 1980). Stan głosicieli (z najlepszego miesiąca) za rok służbowy 1997 wg Strażnicy Nr 1, 1998 s.20-1: - w Polsce 124.955; - na świecie 5.599.931 [katolików na świecie 985.000.000 (Przebudźcie się! Nr 1, 1992 s.19)].

1998 - W Polsce wzrosła (choć powinna spadać) do 82 osób ilość ŚJ spożywających ich "Pamiątkę" należących do klasy niebiańskiej ("Nasza Służba Królestwa" VIII 1998 s.2; por. w 1991r. - 49 osób "Nasza Służba Królestwa" VI 1991 s.1).

2000 - Wg zapewnień F.Franza (zm.1992) ŚJ mają zakończyć głoszenie (Strażnica Nr 4, 1989 s.12). Armagedon ma nastąpić przed nastaniem XXIw. (Przebudźcie się! Nr 11 z lat 1960-9 s.12-3, art. pt. "XX wiek w proroctwie biblijnym"). "Koniec świata" ma uprzedzić zakończenie XXw.: "Niektórzy przedstawiciele tego 'pokolenia' mogą dożyć nawet do końca bieżącego stulecia. Jednakże dużo przemawia za tym, że 'koniec' jest o wiele bliżej!" (Strażnica Rok CV [1984] Nr 17 s.15). W "Narody mają poznać..." s.143 zapewniano: "Już wkrótce, jeszcze w naszym XX wieku, rozgorzeje 'walka w dzień Jahwe' przeciw współczesnemu odpowiednikowi Jeruzalem, to znaczy przeciw chrześcijaństwu"; por. Strażnica Rok CII [1981] Nr 17 s.27, w której "pewność" nastania Armagedonu przed 2000r. zmniejszono; patrz też 1993.

Rutherford zapewniał o zmartwychwstaniu: "jak wierzymy, z pewnością to nastąpi przed rozpoczęciem następnego wieku" ("Piekło" s.58 lub w innej ed. s.51).

XXI w. - Przebudźcie się! Nr 8, 1993 s.29 ostrzega i obiecuje: "korzystaj z udostępnionych przez Jehowę środków umożliwiających ocalenie. Dzięki temu będziesz mógł się rozkoszować życiem w nadchodzącej przyszłości - zarówno w zbliżającym się wieku XXI, jak i XXII, XXIII oraz w każdym następnym".


SPIS TREŚCI

Copyright © 1998 Włodzimierz Bednarski